Yayın Etiği

Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu AŞ bünyesinde basılan "SPL Finansal Doktrin Dergisi" bilginin bilimsel yöntemle yansız biçimde üretilmesi, geliştirilmesi ve paylaşılmasını amaçlayan hakemli bir dergidir.

Yayın sürecinin tüm bileşenleri olan yayıncı, editörler, yazarlar ve hakemler aşağıdaki kurallara ve etik ilkelere uymakla yükümlüdür. Derginin etik ilke ve kuralları, Yayın Etiği Komitesinin COPE kılavuzları ve politikaları doğrultusunda hazırlanır.

Yayıncının Etik Sorumlukları

Sermaye Piyasası Lisanslama Sicil ve Eğitim Kuruluşu A.Ş. (SPL), Sermaye Piyasası Kurulu (Kurul) tarafından sermaye piyasası kurumlarında ve halka açık ortaklıklarda çalışanlara veya çalışacaklara lisans verme, lisans sahibi kişilerin sicilini tutma ve lisanslarla ilgili eğitim programları düzenlemekle yetkilendirilmiş ve 2011 yılında faaliyetlerine başlamış olan bir kuruluştur.

Yayıncı, SPL Finansal Doktrin Dergisi’nde makale yayımlama sürecinde karar merciinin ve hakemlik sürecinin editörlerin sorumluluğu olduğunu kabul eder.

Hakem Değerlendirme Süreci

Dergiye gönderilen makaleler, editörler tarafından orijinallik, metodoloji, işlenen konunun önemi ve dergi kapsamı ile uyumluluğu açısından değerlendirilir. Editörler, makalelerin çift taraflı kör hakemlikten (Hakemlerin kimlikleri konusunda yazarlara, yazarların kimlikleri konusunda hakemlere bilgi verilemez) adil bir şekilde geçmesini sağlar. Editörler, makale biçimsel esaslara uygun ise, makaleyi en az iki hakemin değerlendirmesine sunar ve hakemlerin yazıda yapılmasını istedikleri değişiklikler yazarlar tarafından yapıldıktan sonra yayınlanmasına onay verir. Makalenin yayımlanabilmesi için en az iki hakemin olumlu görüş vermesi gerekmektedir.

Hakem değerlendirme süreci için hakemlere 20 gün süre tanınır. Hakemlerin talepleri üzerine bu süreler editörün uygun görmesi ile uzatılabilir. Hakem değerlendirme süresinin çok uzaması durumunda editör hakem değişikliğine gidebilir.

Hakem değerlendirmelerinin olumlu yönde sonuçlanması üzerine, editörlerin ilgili hakem görüşlerini kabul etme ya da reddetme hakkı bulunmaktadır. Ancak, reddetme durumunda editörlerin hakem ve yazarlara reddetme kararının gerekçelerini sunmak zorunluluğu bulunmaktadır.

Hakem değerlendirmelerinin olumsuz (ret) yönde sonuçlanması üzerine, editörlerin müdahale hakkı bulunmaksızın ilgili çalışma reddedilir. Hakemler ret kararlarını gerekçelendirmek zorundadır. Yazarların ret kararına itiraz hakkı bulunmakta olup, itiraz durumu editörler tarafından değerlendirilir.

Hakemlerin ilgili çalışmalardan düzeltme talep etmeleri halinde, yazarlara ilgili hakem değerlendirme raporlarını ve eğer varsa metin içi düzeltmelerini iletip, düzeltme taleplerinin karşılanması beklenir. Düzeltme taleplerinin karşılanmadığına dair hakemler tarafından ve/veya editörlerce görüş oluşması durumunda ilgili çalışma reddedilebilir.

Hakem değerlendirmeleri arasında farklılık bulunan her durumda, karar verilmeden önce üçüncü bir hakemin görüşü alınır veya editör gerekçeli yazılı bir değerlendirme yapar ve bu değerlendirme çalışmanın süreç dosyasına eklenir. İki hakemin de ret görüşü bildirdiği çalışma yayımlanmaz.

Editörlerin Etik Sorumlulukları

• SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne başvurusu yapılan makalelere ilişkin tüm süreçler editörler tarafından yürütülür.
• Editörler, yayın değerlendirme süreci, etik ilkeler gibi dergi politikalarının belirlenmesi ve uygulanmasını sağlar.
• Editörler, yayın sürecinde, hakemlerin, yazar(lar)ın, araştırmacı, uygulayıcı ve okuyucuların bilgi gereksinimlerini açıklık ilkelerine göre karşılamaya çaba gösterirler.
• Editörler, dergiye gönderilen çalışmaları, yazarlar arasında ayrım yapmadan, sadece çalışmanın kalitesine, derginin ilke ve amaçlarıyla örtüşüp örtüşmediğine ve hakem yorumlarına göre değerlendirmesini sağlarlar.
• Editörler, başvurusu yapılan makalelerin önemli sorunu olmadığı sürece ön değerlendirme aşamasına alır, olumlu hakem önerilerini göz önünde bulundurur, ciddi bir sorun olmadıkça önceki editör(ler)ce verilen kararları değiştirmezler.
• Editörler, makalelerin yayımlanma süreçleriyle ilgili karar verirken, makalelerin özgün olmasına, bilimsel alan yazına, okuyucu, araştırmacı ve uygulayıcılara katkı sağlamasına özen gösterirler ve araştırma yönteminin geçerli ve güvenirliği, anlatımın açıklığı ile derginin amaç ve kapsamını göz önünde tutarlar.
• Editörler, derginin yayın politikaları arasında bulunan çift taraflı kör hakemlik ve değerlendirme süreci politikalarını uygulayarak, her makalenin yansız ve süresi içinde değerlendirilmesini sağlar; hakemler ve yazar(lar) arasındaki çıkar çatışması-çıkar birliği olup olmamasını göz önüne alırlar.
• Editörler, hakem havuzunun geniş bir yelpazeden oluşması ve sürekli güncellenmesini sağlar; akademik görgü kurallarına uygun olmayan ve bilimsel olmayan değerlendirmeleri engellerler.
• Editörler, yazar, hakem ve okuyucuların bireysel verilerinin korunmasını sağlarlar.
• Editörler, makalelerde insan ve hayvan haklarının korunmasına özen gösterirler, makalenin katılımcılarının açık onayının belgelendirilmesini önemserler, makalenin katılımcılarına ilişkin etik kurul onayı, deneysel araştırmalarda izinlerinin olmadığı durumlarda makaleyi reddederler.
• Editörler, dergiye gönderilen makaleleri hakemlere gönderme sürecinden önce, dergi yayın politikasına uygun olarak reddetme ya da değişiklik talep etme konusunda tam yetkiye sahiptirler.

Hakemlerin Etik Sorumlulukları

SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne makale değerlendirme sürecinde çift taraflı kör hakemlik ilkesi uygulanır, hakemler ile yazarlar doğrudan iletişim kuramaz, hakem raporları dergi yönetim sistemi üzerinden editörlerce yazar(lar)a iletilir. SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne başvurusu yapılan makaleleri değerlendirecek hakemlerin etik sorumlulukları aşağıda belirtilmektedir:

• Hakemler süresi içinde değerlendirebilecekleri yalnız uzmanlık alanları ile ilgili makaleleri değerlendirmeyi kabul etmelidirler. Kendilerine hakemlik teklifi geldiğinde, makul bir zaman aralığında, olumlu ya da olumsuz yanıt vermelidirler.
• Hakemler, değerlendirmeyi tarafsızlık ve gizlilik içinde yapmalıdırlar, hakemlik sürecinde elde ettikleri bilgiyi kişisel çıkar amacıyla kullanmamalıdırlar.
• Hakemler, objektif bir değerlendirme yapamayacaklarını düşünmeleri durumunda bunu bildirmelidirler.
• Hakemler, çıkar çatışması-çıkar birliği olduğunu anladıklarında, makaleyi değerlendirmeyi reddederek, bu durumda ilişkin olarak editörlere bilgi vermelidirler. Hakemler, değerlendirdikleri çalışmayı reddetmeleri durumunda, reddetme gerekçelerini belirtmek durumundadırlar.
• Hakemler, intihal ya da diğer etik ihlallerden şüphelendikleri durumunda editörleri bilgilendirmelidirler.

Yazarların Etik Sorumlulukları ve İntihal

SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne makale başvurusu yapan yazar(lar)ın etik sorumlulukları aşağıda belirtilmektedir:

• Yazar(lar), SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne, başka yerde yayımladıkları ya da yayımlanmak üzere gönderdiği bir makalesini göndermemelidir. SPL Finansal Doktrin Dergisi’ne gönderilen makalenin başka bir dergiye gönderilmediği belirtilmeli ve Telif Hakkı Devir Formu doldurulmalıdır.
• Yazar(lar), makale yazımı sırasında yararlandıkları kaynaklara etik ilkeler doğrultusunda ve yazım kılavuzuna uygun olarak doğru şekilde atıf yapmalıdır.
• Makaleler intihal içermemelidir. Yazar(lar) intihal içeren makalelere ilişkin sorumluluğun kendilerine ait olduğunu kabul ederler.
• Yazar(lar) değerlendirme sürecinde, kendisinden makalesine ilişkin bilgi ya da ham veri istenmesi durumunda beklenen bilgileri editörlere ve hakemlere sunmaya hazır olmalıdır. Yazarlar, verilerin kullanım hakkının alındığını, ilgili araştırmanın onayını veya araştırma yapılan katılımcıların onayını belgelemek zorundadır.
• Makaleye katkı sağlamayan kişilerin adı, yazar olarak makaleye yazılmamalı, yayımlanmak üzere başvurusu yapılan bir makale için yazar sırasını değiştirme, yazar çıkartma, yazar ekleme önerilmemelidir.
• Yazar(lar) makalesinde kullandığı verilerin kullanım haklarına, araştırma-çözümlemelerle ilgili izinlerin ya da üzerinde araştırma yaptığı katılımcıların onayının alındığını belgelemelidir.
• Etik kurul onayı gerektiren araştırmalar şunlardır. Anket, mülakat, odak grup çalışması, gözlem, deney ve görüşme teknikleri kullanılarak katılımcılardan veri toplanmasını gerektiren nitel veya nicel yaklaşımlarla yürütülen her türlü araştırma. Bu kapsamdaki araştırmalarda yazar ilgili kurumdan etik kurul onayı alır. Onay bilgisi, kurul adı, karar tarihi ve karar numarası ile birlikte çalışmanın yöntem bölümünde ve ayrıca makalenin ilk veya son sayfasında belirtilir. Etik kurul kararını gösteren belge çalışmanın başvurusuyla birlikte iletilir. Etik kurul onayı gerektirmeyen çalışmalarda yazar bu durumu makalenin sonunda açıkça beyan eder. Bu bilgiler ayrıca Etik Beyan ve Telif Hakkı Devir Formu ile de bildirilir.
• Yazar(lar) veri toplama sürecinde etik ilkelere özen gösterdiğinin kanıtlarını (başkalarının ölçek, anket, fotoğraf gibi belgelerinin kullanılması için kendilerinden izin alınması gibi) makale içinde sunmalıdır. Makalelerde araştırma ve yayın etiği ile fikir ve sanat eserleri için telif hakları düzenlemelerine uyulduğu belirtilmelidir.
• Yazar(lar)dan derleme makaleler için ilgili kurumdan etik kurul onayı istenmez.